Ładowanie źródeł...
-
Program dla osób 20+. Pakiet podstawowy obejmuje m.in. morfologię, glukozę, kreatyninę/eGFR, lipidogram, TSH i badanie moczu; pakiet rozszerzony zależy od wieku, płci i ryzyk.
Otwórz dokument źródłowy
-
GIS opisuje HCV jako zakażenie często przebiegające bezobjawowo i wskazuje grupy ryzyka, m.in. osoby po transfuzjach lub preparatach krwiopochodnych przed 1992 rokiem, po licznych zabiegach, z ekspozycją na krew albo po używaniu wspólnego sprzętu do iniekcji.
Otwórz dokument źródłowy
-
WHO opisuje przewlekłe HCV jako zakażenie często bezobjawowe przez lata; dodatni test przeciwciał wymaga potwierdzenia aktywnego zakażenia badaniem HCV RNA, a nowoczesne leczenie przeciwwirusowe jest wysoce skuteczne.
Otwórz dokument źródłowy
-
Program ChUK dotyczy osób 35-65 lat spełniających kryteria. Obejmuje wywiad, pomiar ciśnienia i ocenę biochemiczną ryzyka.
Otwórz dokument źródłowy
-
Badanie EHIS/GUS opisuje częste problemy jakości życia, m.in. ból krzyża, bóle szyi, ograniczenia sprawności oraz problemy ze wzrokiem i słuchem u dorosłych.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie badanie zdrowia psychicznego finansowane w ramach Narodowego Programu Zdrowia. Jest lokalnym kontekstem dla dobrostanu, stresu, nastroju i potrzeby dalszej rozmowy po przesiewie.
Otwórz dokument źródłowy
-
Raport NIZP PZH-PIB syntetycznie opisuje stan zdrowia i jakość życia dorosłych w Polsce, w tym subiektywną ocenę zdrowia, potrzeby zdrowotne, sen i czynniki stylu życia.
Otwórz dokument źródłowy
-
WHO PEN opisuje zintegrowane interwencje dla chorób niezakaźnych w podstawowej opiece zdrowotnej, obejmujące m.in. choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory, przewlekłe choroby oddechowe i cukrzycę.
Otwórz dokument źródłowy
-
Moduł HEARTS wspiera ocenę i prowadzenie ryzyka sercowo-naczyniowego w podstawowej opiece zdrowotnej, w tym podejście oparte na całkowitym ryzyku i lokalnych tabelach ryzyka.
Otwórz dokument źródłowy
-
Wytyczna WHO z 2021 roku dotyczy screeningu i leczenia zmian przedrakowych szyjki macicy; zawiera rekomendacje i dobre praktyki dla programów opartych na badaniach przesiewowych i dalszym postępowaniu.
Otwórz dokument źródłowy
-
Wytyczna WHO z 2024 roku opisuje oparte na dowodach interwencje behawioralne i farmakologiczne wspierające rzucanie palenia u dorosłych w opiece klinicznej i środowiskowej.
Otwórz dokument źródłowy
-
mhGAP 2023 wspiera niespecjalistycznych pracowników ochrony zdrowia w opiece nad zaburzeniami psychicznymi, neurologicznymi i związanymi z używaniem substancji; wzmacnia kontekst rozmowy po przesiewie.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne publikuje coroczne zalecenia kliniczne. Dla polskiego POZ są podstawowym lokalnym punktem odniesienia przy potwierdzaniu nieprawidłowej glukozy/HbA1c, stanie przedcukrzycowym, cukrzycy i planie dalszej kontroli.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie wytyczne PTNT/PTK klasyfikują gabinetowe BP jako optymalne poniżej 120/70 mmHg, podwyższone 120-139 i/lub 70-89 mmHg oraz nadciśnienie od 140 i/lub 90 mmHg; podkreślają pomiary domowe/pozagabinetowe i indywidualne cele leczenia.
Otwórz dokument źródłowy
-
FRAX dla Polski szacuje 10-letnie prawdopodobieństwo złamania na podstawie wieku, płci, BMI, wcześniejszego złamania, złamania biodra u rodzica, palenia, glikokortykosteroidów, wtórnej osteoporozy, alkoholu oraz opcjonalnie BMD szyjki kości udowej.
Otwórz dokument źródłowy
-
Badanie przesiewowe NFZ dotyczy wieku 50-65 lat albo 40-49 lat przy raku jelita grubego u krewnego pierwszego stopnia, jeśli nie było kolonoskopii w ostatnich 10 latach.
Otwórz dokument źródłowy
-
U osób palących, szczególnie w wieku 40-65 lat, warto rozważyć ocenę płuc i spirometrię, jeśli są wskazania.
Otwórz dokument źródłowy
-
USPSTF rekomenduje coroczną niskodawkową TK płuc u dorosłych 50-80 lat z historią palenia co najmniej 20 paczkolat, którzy nadal palą albo rzucili w ciągu ostatnich 15 lat; decyzja wymaga omówienia korzyści, ograniczeń i szkód.
Otwórz dokument źródłowy
-
Niskodawkowa TK jest badaniem przesiewowym dla osób wysokiego ryzyka; RTG klatki piersiowej i cytologia plwociny nie zastępują LDCT w tym celu.
Otwórz dokument źródłowy
-
NFZ zaprasza kobiety w wieku 45-74 lat na bezpłatną mammografię. Przy prawidłowym wyniku kolejne badanie zwykle wykonuje się za 2 lata.
Otwórz dokument źródłowy
-
Program obejmuje kobiety 25-64 lata. Podstawowym badaniem jest test HPV HR; cytologia płynna LBC jest wykonywana z tego samego materiału, gdy HPV HR jest dodatni.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE wskazuje m.in. krwawienie po menopauzie, widoczną krew w moczu, zmiany skórne i nowe guzki jako objawy wymagające diagnostycznej konsultacji, a nie rutynowego screeningu.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE NG23 opisuje rozpoznawanie i prowadzenie objawów menopauzy, w tym uderzenia gorąca, poty nocne, suchość pochwy, trudności seksualne oraz wpływ na sen i nastrój; podkreśla rozmowę o opcjach leczenia i przeciwwskazaniach.
Otwórz dokument źródłowy
-
NIDDK/NIH opisuje ED jako częsty problem, który nie jest rutynową częścią starzenia; podaje szacunek 30-50 mln mężczyzn z ED w USA, około 40% mężczyzn w wieku 40 lat i około 70% w wieku 70 lat, oraz wskazuje czynniki ryzyka: cukrzycę, choroby serca, otyłość, leki, stres, palenie i alkohol.
Otwórz dokument źródłowy
-
NIDDK/NIH wskazuje, że rozpoznawanie ED opiera się na wywiadzie medycznym, seksualnym i psychicznym, badaniu fizykalnym oraz dobranych badaniach; wywiad obejmuje erekcję, wytrysk, orgazm i pożądanie, a badanie fizykalne może sprawdzać problemy naczyniowe, neurologiczne, hormonalne i miejscowe prącia, w tym Peyronie.
Otwórz dokument źródłowy
-
NIDDK/NIH opisuje Peyronie jako nabytą krzywiznę prącia mogącą powodować ból, zgrubienia, zmianę kształtu, ED i trudności we współżyciu; ocena zwykle należy do urologa, opiera się na wywiadzie i badaniu, a leczenie zależy od bólu, funkcji seksualnej i stabilności krzywizny.
Otwórz dokument źródłowy
-
NHS opisuje ED jako bardzo częsty problem u mężczyzn po 40. roku życia i zaleca konsultację GP lub kliniki zdrowia seksualnego, jeśli problemy z erekcją się powtarzają; wizyta obejmuje styl życia, relację, pomiar ciśnienia, badanie narządów płciowych i leczenie przyczyn, w tym czynniki sercowo-metaboliczne, hormonalne i psychiczne.
Otwórz dokument źródłowy
-
NHS opisuje niski popęd seksualny jako objaw o wielu możliwych przyczynach: relacja, stres, lęk, depresja, ED, leki, alkohol, choroby przewlekłe, tarczyca lub hormony; zaleca GP, jeśli użytkownik się martwi, a leczenie dobiera się do przyczyny.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE CG150 opisuje ocenę, rozpoznawanie i prowadzenie bólów głowy, w tym migreny, napięciowego bólu głowy, bólu klasterowego, bólu z nadużywania leków oraz czerwonych flag wymagających dalszej diagnostyki lub pilnej konsultacji.
Otwórz dokument źródłowy
-
WHO opisuje bóle głowy jako częste zaburzenia neurologiczne o dużym wpływie na jakość życia, pracę i funkcjonowanie; obejmuje migrenę, napięciowy ból głowy, ból klasterowy i ból z nadużywania leków.
Otwórz dokument źródłowy
-
Przegląd opisuje migrenę jako około trzykrotnie częstszą u kobiet niż u mężczyzn, istotnie obciążającą w wieku średnim oraz często nasilającą się w okresie przejścia menopauzalnego pod wpływem wahań hormonalnych.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE CG184 opisuje ocenę i prowadzenie dyspepsji oraz objawów refluksowych u dorosłych, w tym styl życia, przegląd leków, leczenie PPI, test-and-treat H. pylori oraz wskazania alarmowe do konsultacji/endoskopii.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE CG61 opisuje rozpoznawanie i prowadzenie IBS: ból lub dyskomfort brzucha, wzdęcia, zmiana rytmu wypróżnień, ocena red flags, podstawowe badania wykluczające inne przyczyny oraz dietę, aktywność i FODMAP pod opieką specjalisty.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE NG97 opisuje początkową ocenę podejrzenia zaburzeń poznawczych: wywiad, wpływ na codzienne funkcjonowanie, badanie fizykalne, badania krwi/moczu w kierunku przyczyn odwracalnych oraz krótki walidowany test poznawczy.
Otwórz dokument źródłowy
-
NHS opisuje objawy perimenopauzy i menopauzy wpływające na życie codzienne, w tym problemy z pamięcią lub koncentracją, brain fog, sen, nastrój, bóle głowy, libido i objawy moczowo-płciowe.
Otwórz dokument źródłowy
-
Rak prostaty jest najczęstszym nowotworem u mężczyzn w Polsce od 2016 roku; rak jelita grubego pozostaje częsty u obu płci.
Otwórz dokument źródłowy
-
Przy podejrzeniu zaburzeń tarczycy TSH jest testem pierwszego wyboru; przy podwyższonym TSH ocenia się FT4, przy obniżonym TSH FT4 i FT3. Przy podwyższonym TSH można rozważyć przeciwciała TPO. Objawy tarczycy u kobiet okołomenopauzalnych mogą być mylone z menopauzą.
Otwórz dokument źródłowy
-
Nie ma jednoznacznej rekomendacji szerokiego screeningu bezobjawowych dorosłych, ale nieprawidłowy TSH powinien być potwierdzany i różnicowany badaniem T4; ryzyko rośnie m.in. u kobiet i z wiekiem.
Otwórz dokument źródłowy
-
Dla bezobjawowych dorosłych nie ma jednoznacznej rekomendacji screeningu raka jamy ustnej. Oral HPV jest czynnikiem ryzyka raka części ustnej gardła, ale nie ma zatwierdzonego rutynowego testu przesiewowego oral HPV; utrzymujące się objawy wymagają badania klinicznego.
Otwórz dokument źródłowy
-
Ocena przewlekłej choroby nerek opiera się m.in. na eGFR oraz albuminurii/kreatyninurii w moczu, interpretowanych w kontekście ryzyka, ciśnienia i chorób metabolicznych.
Otwórz dokument źródłowy
-
Przy nietrzymaniu moczu u kobiet NICE zaleca klasyfikację typu objawów, badanie moczu paskiem, dzienniczek mikcji oraz rozpoznanie sytuacji wymagających dalszej konsultacji.
Otwórz dokument źródłowy
-
Raport UroConti i programu NTM - Normalnie Żyć opisuje skalę nietrzymania moczu w Polsce, wpływ inkontynencji na jakość życia oraz kontekst opieki i refundacji.
Otwórz dokument źródłowy
-
Przy nawrotowych zakażeniach dróg moczowych NICE zaleca najpierw metody zachowawcze i higieniczne, następnie u kobiet po menopauzie rozważenie miejscowego estrogenu dopochwowego (wchłanianie ogólnoustrojowe minimalne), a profilaktykę antybiotykową dopiero, gdy te metody są nieskuteczne lub nieodpowiednie; decyzja wspólna z pacjentką, ogólnoustrojowej HTZ nie stosuje się w tym wskazaniu.
Otwórz dokument źródłowy
-
Przy ciśnieniu gabinetowym 140/90 mmHg lub wyższym NICE zaleca powtórzenie pomiaru i potwierdzenie rozpoznania ABPM lub HBPM; przy nadciśnieniu ocenia się też ryzyko sercowo-naczyniowe i narządowe.
Otwórz dokument źródłowy
-
ADA opisuje rozpoznawanie cukrzycy przez HbA1c, glukozę na czczo, OGTT lub glikemię przygodną z objawami; wyniki zwykle wymagają potwierdzenia w warunkach medycznych.
Otwórz dokument źródłowy
-
USPSTF rekomenduje screening lęku u dorosłych do 64 lat; dodatni wynik narzędzia przesiewowego wymaga dalszej oceny, a nie samodzielnej diagnozy.
Otwórz dokument źródłowy
-
Ocena depresji powinna uwzględniać nasilenie objawów, czas trwania, przebieg i wpływ na funkcjonowanie; kwestionariusz jest pomocą przesiewową, nie samodzielną diagnozą.
Otwórz dokument źródłowy
-
Raport NFZ/CeZ szacuje skalę osteoporozy w Polsce, w tym liczbę chorych, udział kobiet, niedoszacowanie rozpoznań oraz złamania najczęściej przypisywane osteoporozie.
Otwórz dokument źródłowy
-
USPSTF rekomenduje screening osteoporozy u kobiet 65+ oraz u kobiet po menopauzie poniżej 65 lat z czynnikami ryzyka i podwyższonym ryzykiem złamania w ocenie klinicznej.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE zaleca ocenę ryzyka złamań przy istotnych czynnikach ryzyka, m.in. przebytym złamaniu niskoenergetycznym, lekach steroidowych i innych czynnikach klinicznych.
Otwórz dokument źródłowy
-
USPSTF rekomenduje interwencje ruchowe dla osób 65+ mieszkających w społeczności, gdy występuje zwiększone ryzyko upadku; ocena ryzyka obejmuje m.in. wcześniejsze upadki, problemy z równowagą i sprawność.
Otwórz dokument źródłowy
-
USPSTF rekomenduje jednorazowe badanie USG w kierunku tętniaka aorty brzusznej u mężczyzn 65-75 lat, którzy kiedykolwiek palili.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie zalecenia skriningu raka szyjki macicy: wiek 25-74 lata, test HPV HR co 5 lat jako badanie podstawowe, cytologia LBC z tego samego materiału przy dodatnim HPV. Lokalny standard POZ zastępujący wyłączne oparcie na źródłach zagranicznych.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie wytyczne diagnostyki lipidowej 2024 obniżają próg docelowy trójglicerydów na czczo do <100 mg/dL (<1,1 mmol/L); TG 100-150 mg/dL to wartości graniczne, a TG >150 mg/dL jest wskazaniem do leczenia. Norma TG nie na czczo: <125 mg/dL.
Otwórz dokument źródłowy
-
Skrining oparty na ryzyku dla mężczyzn 50-74 lat (45+ przy wywiadzie rodzinnym lub mutacji BRCA); PSA <1,5 ng/mL: ponowna ocena za 5 lat; PSA 1,5-3 ng/mL: za 2 lata; multiparametryczne MRI (mpMRI) przed biopsją jako aktualny standard.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie wytyczne POChP: wczesna terapia skojarzona LABA/LAMA przy utrzymujących się objawach, spirometria co najmniej raz w roku, zmniejszony nacisk na długoterminowe ICS, rehabilitacja oddechowa i opieka koordynowana NFZ.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie zalecenia dla lekarzy POZ: narzędzie PHQ-9, próg ≥6 jako wskazanie do dalszej oceny lub skierowania, przesiew co najmniej raz w roku i przy każdej wizycie u pacjentów z chorobą przewlekłą, bólem lub historią depresji.
Otwórz dokument źródłowy
-
Najnowsze polskie wytyczne PTR: ocena ryzyka złamań przez FRAX, REMS jako alternatywa DXA, leczenie sekwencyjne i anaboliczne dla bardzo wysokiego ryzyka; oddzielne kryteria dla kobiet przedmenopauzalnych i osteoporozy posteroidowej.
Otwórz dokument źródłowy
-
Reprezentatywne badanie populacyjne (n=2413, 18-79 lat): hipercholesterolemia u 61,1% Polaków; hipertrójglicerydemia u 21,1% (28,4% mężczyzn); niskie HDL u 35,2% mężczyzn; 58,7% nieświadomych podwyższonego cholesterolu.
Otwórz dokument źródłowy
-
Reprezentatywne badanie populacyjne (n=6170, 20+ lat): hipercholesterolemia u 70,3% mężczyzn i 64,3% kobiet; tylko 10,9% leczonych osiągnęło TC <190 mg/dL; potwierdza bardzo wysoką, często nierozpoznaną dyslipidemię w Polsce.
Otwórz dokument źródłowy
-
Aktualizacja ESC/EAS 2025 wzmacnia ocenę całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego: jednorazowe Lp(a) w dorosłości, SCORE2/SCORE2-OP zamiast starego SCORE oraz nowe opcje leczenia lipidowego do decyzji lekarskiej.
Otwórz dokument źródłowy
-
Wytyczne AHA/ACC 2025 zastępują wersję 2017, potwierdzają próg 130/80 mmHg w amerykańskiej klasyfikacji i podkreślają indywidualizację celów leczenia, szczególnie u starszych lub kruchych pacjentów.
Otwórz dokument źródłowy
-
ESC 2024 opisuje leczenie przy 130/80 mmHg u pacjentów wysokiego ryzyka oraz wzmacnia potrzebę poszukiwania wtórnych przyczyn nadciśnienia u osób przed 40. rokiem życia.
Otwórz dokument źródłowy
-
Wytyczne ESC 2024 dla migotania przedsionków wspierają oportunistyczny screening rytmu u osób 65+, w tym pomiar pulsu, EKG lub wiarygodny zapis z urządzenia noszonego, jeśli pasuje do objawów lub kontekstu.
Otwórz dokument źródłowy
-
EAU 2024 potwierdza ryzyko-zależny screening PSA u właściwych mężczyzn i interwały zależne od wartości: PSA <1,5 ng/mL zwykle pozwala rozważyć ponowną ocenę za 5 lat, a PSA 1,5-3 ng/mL za 2 lata.
Otwórz dokument źródłowy
-
IOF/ESCEO 2024 wskazuje TBS jako uzupełnienie FRAX, a nawracające upadki jako czynnik zwiększający szacowane ryzyko złamań; wzmacnia ocenę ryzyka upadków w ścieżce osteoporozy.
Otwórz dokument źródłowy
-
IDF Diabetes Atlas 2025 podaje globalnie 589 mln dorosłych z cukrzycą i 252 mln osób z cukrzycą niezdiagnozowaną; profil kraju dostarcza kontekst dla Polski i znaczenia potwierdzania nieprawidłowej glikemii.
Otwórz dokument źródłowy
-
NICE NG238 zastępuje starsze CG181, kładzie nacisk na rozmowę o ryzyku sercowo-naczyniowym w perspektywie życiowej oraz aktualizuje cele i decyzje lipidowe do omówienia z lekarzem.
Otwórz dokument źródłowy
-
WHO 2024 potwierdza HPV primary screening co 5 lat jako preferowany kierunek programów i opisuje wymagania dla testów HPV; wzmacnia rozdzielenie testu HPV HR od cytologii LBC wykonywanej przy dodatnim wyniku.
Otwórz dokument źródłowy
-
ACOG 2024 rekomenduje rozpoczęcie rozmowy o mammografii od 40. roku życia i interwał 1-2 lata w modelu wspólnej decyzji; w Polsce należy to odróżniać od programu NFZ 45-74.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie Towarzystwo Alergologiczne udostępnia kontekst GINA 2026 dla astmy: ocena objawów zmiennych w czasie, wyzwalaczy oraz potwierdzanie rozpoznania badaniami czynnościowymi, z FeNO i eozynofilami jako badaniami dobranymi do sytuacji klinicznej.
Otwórz dokument źródłowy
-
Europejska wytyczna konsensusowa 2024 wzmacnia zasadę, że podejrzana zmiana skórna wymaga oceny klinicznej/dermatologicznej i dermoskopii, a nie markerów nowotworowych ani przypadkowych skanów.
Otwórz dokument źródłowy
-
Publikacja opisuje rosnące znaczenie czerniaka i kampanii prewencji skóry w Polsce; jest tłem dla edukacji o znamionach, fotoprotekcji i dermoskopii przy ryzyku.
Otwórz dokument źródłowy
-
EAU opisuje diagnostykę i profilaktykę kamicy moczowej: ocena objawów, badanie moczu, funkcja nerek, obrazowanie według sytuacji oraz prewencja nawrotów przez nawodnienie, dietę i kontrolę czynników ryzyka.
Otwórz dokument źródłowy
-
Najnowsze tło epidemiologiczne kamicy w Polsce, w tym wysokie rozpowszechnienie w wieku średnim, wzmacnia sens profilaktyki nawrotów u osób z konkretnymi objawami lub wcześniejszą kamicą.
Otwórz dokument źródłowy
-
Polskie badanie epidemiologiczne STI z Gdańska jest lokalnym tłem dla celowanych badań HIV, kiły, chlamydii i rzeżączki przy ekspozycji, objawach lub świadomym opt-in.
Otwórz dokument źródłowy
-
CDC porządkuje dobór badań STI według ekspozycji, płci, wieku, ciąży, objawów i ryzyka; w aplikacji źródło służy do ostrożnego, opt-inowego dobierania testów, nie do moralizującego screeningu wszystkich.
Otwórz dokument źródłowy
-
Przegląd rodzinnej hipercholesterolemii podkreśla częstość rzędu 1:250-500, przedwczesne zdarzenia sercowo-naczyniowe oraz znaczenie LDL-C, wywiadu rodzinnego, poradnictwa i diagnostyki kaskadowej przy mocnym podejrzeniu.
Otwórz dokument źródłowy
